Pierwszy test psychologiczny został wykorzystany w 1880 roku przez Galtona. W 1905 powstaje skala inteligencji do badania dzieci 3-13 roku życia. W okresie międzywojennym testy psychologiczne były stosowane w Polsce w tzw. gabinetach higieny psychologicznej. Testy psychologiczne stanowią podstawę pracy psychologa. Określane mianem badań psychometrycznych, ponieważ dotyczą pomiaru psychiki.

Testy psychologiczne służą do pomiaru inteligencji, osobowości, potrzeb, charakteru czy skłonności do zaburzeń nerwowych. Stosowanie testów psychologicznych zmierza do wszechstronnego poznania psychiki oraz uwzględnia jej różne właściwości, mające wpływ na wyniki uczenia się, pracy zawodowej oraz inne formy działalności.

Metodę testu można najogólniej określić jako próbę, a także doświadczenie, które stosowane jest przy prowadzeniu odpowiednich badań. Przedmiotem badań testowych jest próbka określonych zjawisk, na podstawie których można formułować wnioski dotyczące całokształtu badanej grupy.

Przykładowe testy psychologiczne

  1. Test plam atramentowych Rorschacha
  2. Test Apercepcji Tematycznej TAT
  3. Test Apercepcji Tematycznej dla dzieci CAT
  4. Test Apercepcyjny dla dzieci Robertsa RATC
  5. Test Tell me a Story TEMAS
  6. Test zdań niedokończonych J. Rottera
  7. Test obrazkowy frustracji Rosenzweiga
  8. Jak się czujesz? – STAIC
  9. Test Stosunków Szkolnych
  10. Test swobodnych skojarzeń Kenta-Rosanoffa
  11. Metoda wczesnych wspomnień Bruhna EMP
  12. Test Szondiego
  13. Test bajek
  14. Scenotest
  15. Test postaci ludzkiej
  16. Test Drzewa
  17. Test Rysunku Rodziny
  18. Skala Jawnego Niepokoju – Jaki Jesteś?
  19. Arkusz Zachowania Ucznia
  20. Nastroje i Humory
  21. Skala Ekspresji Gniewu

Metody testów psychologicznych

  • test słownikowy – składa się z kilkudziesięciu słów, który bada zasób słownictwa i poziom rozwoju mowy u dziecka
  • test pamięci – wskazuje ile obrazków, słów i liczb zapamiętuje dana osoba, uzyskany wynik stanowi poziom rozwoju pamięci i zdolności poznawczych
  • test inteligencji – rozwiązywanie zadań testowych, które stanowią podstawę pomiaru inteligencji

Przedmiotem badań testowych powinny być reprezentatywne próbki czynności. Może zdarzyć się sytuacja, że osoba może być niedysponowana z powodu choroby lub zmęczenia. W takim przypadku należy przełożyć termin wykonania testu na inny. W warunkach przeprowadzania testu psychologicznego stwarzamy poczucie bezpieczeństwa tak jak w warunkach eksperymentalnych.

Podobnie jak warunkach eksperymentalnych osoba badana wie, że jest obiektem badania. Warunki badania są ujednolicone i wyznaczone przez instrukcję, która określa rodzaj i kolejność czynności wykonywanych przez badanego.

Badania testowe a badania eksperymentalne

Eksperyment laboratoryjny jest wykorzystywany głównie do celów naukowych. Badania testowe znajdują praktyczne zastosowanie w różnych formach poradnictwa psychologicznego.

Podstawowym zadaniem badań eksperymentalnych jest naukowe poznanie prawidłowości kierujących ludzkim zachowaniem. Natomiast w badaniach testowych dokonujemy pomiarów indywidualnych w celu ich praktycznego zastosowania np. testy do pracy, rekrutacji, dla młodzieży, dla dzieci czy radzenie sobie ze stresem.

Zobacz też: Jak wygląda kwestionariusz psychologiczny?

Testy psychologiczne umożliwiają dokonanie ilościowego pomiaru różnych funkcji psychicznych i porównanie go u poszczególnych osób lub grupy. Test psychologiczny jest obiektywny i niezależny od tego, kto go przeprowadza. Testy umożliwiają szybkie przeprowadzenie i obliczenie rezultatu badań.

Podział testów psychologicznych

Testy dzielą się na trzy kryteria:

  • materiał użyty do badań
  • sposób przeprowadzenia badań
  • przedmiot badań

Testy psychologiczne służą do pomiaru różnych funkcji psychicznych. Natomiast testy pedagogiczne służą do pomiaru umiejętności czytania, pisania, a także zakresu wiedzy ogólnej.

Testy psychologiczne ze względu na sposób przeprowadzenia badań

  • Testy indywidualne – badamy poszczególne osoby. Stwarza to możliwość obserwacji zachowania osoby badanej uzupełniając wynik liczbowy. Podczas indywidualnego przeprowadzania testu psychologicznego należy zwracać uwagę nie tylko na wynik osoby badanej, ale również na zachowanie osoby, która uzupełnia test np. jak reaguje na pytania, czy ma trudności z udzieleniem odpowiedzi itd.
  • Testy grupowe – pozwalają na jednoczesne badanie kilkunastu osób. Nie stwarzają jednak możliwości obserwacji zachowania, w miarę możliwości powinny być uzupełnione przez badania indywidualne.

Testy psychologiczne ze względu na materiał badań

  • Testy papierowe – określane mianem testów ‘papier – ołówek’. Składają się z szeregu pisemnie sformułowanych zadań, wykonywanych przez osobę badaną. Używany np. przy pomiarze funkcji psychicznych.
  • Testy aparatowe – badanie odbywa się za pomocą przyrządów i aparatów skonstruowanych specjalnie w tym celu. Mierzą np. szybkość reakcji, sprawność ruchów, podzielność uwagi.
  • Testy werbalne –  przeprowadzane na materiale słownym, ujętym w formie zadań, zagadek lub problemów do rozwiązania. Badają one zdolności z umiejętnym wyrażaniem myśli i spostrzeżeń za pomocą słów.
  • Testy wykonaniowe –  osobie badanej stawia się zadanie wymagające manipulowania pewnymi przedmiotami. Mogą to być np. klocki, układanki. Przy badaniu określa się nie tylko wynik, ale również przebieg wykonania danej czynności i czas.

Najwięcej testów wykonaniowych jest używanych podczas badania inteligencji. Polegają one np. na ułożeniu klocków na podstawie wzoru. Zadanie wykonywane jest na czas od najłatwiejszych do najtrudniejszych. Oceniania jest szybkość i dokładność wykonania testu.

Innym testem wykonaniowym mogą być układanki. Osoba badana układa z dostępnych elementów kształty wymagane w zadaniu. Kolejnym przykładem testu są obrazki z brakującymi elementami. Osoba badana musi stwierdzić czego na danym obrazku brakuje.

Rodzaje testów psychologicznych

  • Testy inteligencji -mierzą ogólny pomiar sprawności intelektualnej, testy papierowe i testy wykonaniowe.
  • Testy zdolności specjalnych – mierzą uwagę, spostrzegawczość, to testy papierowe i aparatowe.
  • Testy osobowości – mierzą parametry właściwości psychicznych.

Testy osobowości badają cechy charakteru, temperament, potrzeby, nastawienie, sposób reagowania na niepowodzenia i cechy osobowości. Testy osobowości dzielą się na testy sytuacyjne i projekcyjne.

  • Testy sytuacyjne polegają na tworzeniu naturalnych sytuacji, w których pojawiają się określone cechy osobowości.
  • Testy projekcyjne w tych badaniach dostarczamy osobie badanej wieloznacznego materiału bodźcowego o niejasnej treści, który może być przedmiotem różnych interpretacji słownych. Materiałem bodźcowym mogą być plamy atramentowe, rysunki, obrazki, fotografie, niedokończone zdania lub opowiadania.

Metody projekcyjne założenia

Metody projekcyjne są narzędziem klinicystów. Zadanie, które stawia się przed badanym jest względnie nieustrukturalizowane. Dopuszcza się w nich różnorodność odpowiedzi. Osobie badanej przedstawia się jedynie krótką i ogólną instrukcje. Bodźce w badaniach z użyciem metod projekcyjnych są zazwyczaj niejasne i wieloznaczne.

Podstawowa hipoteza w metodzie badań projekcyjnych zakłada, że sposób w jaki osoba badana interpretuje materiał testowy, odzwierciedla aspekty jej funkcjonowania psychologicznego. Zatem, materiał testowy pełnił rolę ekranu, na który badani projektują charakterystyczne dla siebie procesy myślowe, potrzeby, lęki czy konflikty.

Procedura badania metodą projekcyjną ma charakter maskujący. Czyli osoba badana nie wie w jaki sposób jej odpowiedzi będą interpretowane. Metody projekcyjne mają również charakter globalny, oznacza to, że stosując metody projekcyjne nie badamy oddzielnych cech, lecz skupiamy się na obrazie całej osobowości.

Ostatnim aspektem metod projekcyjnych jest charakter interpretacyjny, czyli dowiadujemy się o osobie badanej tego, czego osoba badana sama o sobie nie wie. Ujawniane czynności interpretujemy w aspekcie ukrytych lub nieświadomych aspektów osobowości.

Rodzaje technik projekcyjnych

  • wizualne (obrazkowe) – test apercepcji tematycznej – test Rorschacha
  • werbalne – test uzupełniania niedokończonych zdań, bajek opowiadań
  • graficzne – test rysowania rodziny
  • zabawowe – Scenotest

Ocena testów projekcyjncych

Testy projekcyjne stanowią skuteczną technikę przełamywania bariery z osobą badaną. Badanie tego typu testami jest zazwyczaj ciekawe i przykuwające uwagę, przez co zmniejsza zakłopotanie i poziom napięcia. Testy projekcyjne są szczególnie przydatne podczas badania osób dzieci, analfabetów lub osób z trudnościami językowymi lub defektem mowy. Cel badania jest zamaskowany, więc osoba badana nie jest w stanie zachować powściągliwości i oszukać cały test.

W testach projekcyjnych pojawia się brak obiektywności w ocenie i interpretacji. Rzetelność testów projekcyjnych opiera się na zgodności ocen sędziów. Odpowiedzi w testach projekcyjnych są bardziej wrażliwe na stany np. głodu, niepokoju, brak snu czy frustrację.

Krytyka testów projekcyjnych

  • nie są należycie znormalizowane (nie mają uniwersalnych wyników)
  • badania walidacyjne wykazują niską trafność i rzetelność (często testy projekcyjne nie zawsze badają to co chcielibyśmy uzyskać, czasem dowiadujemy się zupełnie innych kwestii)
  • są silnie subiektywne dla badanego i osoby badającej
  • projekcja zależy od poprzednich doświadczeń, schematów, nawyków osoby badanej
  • testy projekcyjne nie można uznać w pełni za wiarygodną metodę pomiaru osobowości

Test plam atramentowych Rorschacha

Test plam atramentowych Rorschacha

Test Rorschacha szacha jest najstarszym i najczęściej używanym testem projekcyjnym. Powstał w 1912 roku. Stanowi on ulubione narzędzie klinicystów. Nazywany jest również przy „psychologicznymi promieniami rentgenowskimi”. Jest on uznawany przez wielu terapeutów jako podstawowa metoda do diagnozy zaburzeń psychicznych. Jest to najczęściej stosowany test przez amerykańskich psychologów klinicystycznych.

W 1998 r. Stowarzyszenie Bard of Professional Affairs ogłosiło test plan atramentowych Rorschacha najlepszym narzędziem psychometrycznym jakie kiedykolwiek powstało.

Test składa się z 10 tablic zawierających achromatyczne i chromatyczne plamy atramentowe. Pięć z nich jest szaro czarnych, dwie szaro czerwone i czy kolorowe. Technika plan atramentowych jest przeznaczona do badania dzieci, młodzieży i osób dorosłych. Badania przeprowadza się indywidualnie, bez ograniczeń czasowych.

Osoba badana ma o powiedzieć co widzi na pokazywanych tablicach. Badanie z użyciem techniki plam atramentowych Rorschacha składa się z dwóch faz. Pierwsza z nich zawiera spontaniczne wypowiedzi osoby badanej. W drugiej fazie psycholog dopytuje osobą badaną, zadaje pytania precyzujące i konkretyzujące spostrzeżenia osoby badanej.

Obserwuje się również zachowanie badanego, jego gesty, mimikę i czas upływający od eksponowania do wypowiedzi na jej temat.

Odpowiedzi osoby badanej analizuje się pod kątem czterech kategorii. Analizowane jest lokalizacja wypowiedzi (gdzie osoba badana lokalizuje rzecz, którą widzi) determinanta, (czynnik, który wpływa że coś widzimy, co widzi i dlaczego), poziom formy (czy patrzy całościowo czy częściowo) i treść wypowiedzi.

Podczas badania technikom plan atramentowych mierzony jest również czas reakcji na poszczególne tablice oraz czynniki dodatkowe, takie jak w zachowania niewerbalne. Wypowiedzi są klasyfikowane na podstawie klucza.

Procedura diagnostyczna składa się z czterech etapów: Analizy symboli, struktury, słownictwa czyli werbalizacji i diagnozy całościowej z badania. Test plam atramentowych Rorschacha pozwala na ogólną ocenę struktury osobowości, na którą składają się potrzeby, emocje, konflikty wewnętrzne czy sposoby interpretowania rzeczywistości.

TAT Test Apercepcji Tematycznej

Test Apercepcji Tematycznej – TAT

Test projekcyjny przeznaczony dla osób dorosłych. Został stworzony przez Murraya w 1943 r. Składa się on z 30 obrazków używanych we wszystkich badaniach oraz obrazków używanych wyłącznie dla mężczyzn, kobiet, dziewcząt i chłopców. Obrazki przedstawiają sytuacje w różnych układach międzyludzkich, stwarzają możliwość różnorodnych interpretacji.

Zadaniem osoby badanej jest ułożenie opowiadania, które zawiera wyjaśnienie co myślą i co czują przedstawione na obrazku osoby, jak doszło do danej sytuacji oraz jakie będzie jej zakończenie. Przy interpretacji psycholog uwzględnia, która z postaci została bohaterem, jaka jest treść opowiadania, jakie przedmioty i osoby uwzględniono, a jakie zostały pominięte, jakie jest zakończenie oraz jakie wątki się powtarzają.

Test Apercepcji Tematycznej pozwala na wysnucie wniosków, które dotyczą stosunku osoby badanej do innych ludzi, jakie ma postawy wobec płci odmiennej, jakie są zasady panujące w rodzinie, a także pokazuje emocje, potrzeby i motywy kierujące osobę badaną. TAT pozwala na wykrycie nieakceptowanych tendencji jednostki, których pacjent nie chce lub nie może mówić, albo nie są one dostepne dla jego świadomości.

Testem Apercepcji Tematycznej możemy badać osoby od 10-40 roku życia. Badanie obejmuje dwie sesje, gdzie w każdej pokazuje się osobie badaniej po 10 obrazków. Podstawą wnioskowania testu TAT jest przekonanie o powszechnej psychologicnej tendencji do interpretowania niejednoznacznych sytuacji według własnych doświadczeń i pragnień. Badanie jedną serią obrazków powinno trwać do godziny. Zatem, całość testu powinna trwać około dwóch godzin.
CAT Children Apperception Test

Test Apercepcji Tematycznej dla dzieci – CAT

Składa się z 10 obrazków przedstawiających sceny z różnymi zwierzętami, które wykonują ludzkie czynności i znajdują się w pomieszczeniach przeznaczonych dla ludzi. Test Apercepcji Tematycznej dla dzieci jest przeznaczony dla osób od 3-10 lat. Istnieją dwie wersje testu. CAT-H przedstawia ludzi w różnych sytuacjach. Natomiast CAT-A postaci zwierząt.

Przy konstrukcji tego testu przyjęto, że małe dzieci chętnie wypowiadają się na temat obrazków przedstawiających zwierzęta, wzbudzające w ich zainteresowanie i określone cechy emocjonalne, dzięki czemu łatwiej dokonują projekcji w odniesieniu do postaci zwierzęcych, niż ludzkich. Istnieje wersja zmodyfikowana dla starszych dzieci przedstawiająca postacie ludzkie.

Badanie Testem Apercepcji Tematycznej dla dzieci powinno być przedstawione jako forma zabawy. Osoba badana powinna ułożyć historyjkę do każdego z prezentowanych obrazków. Opowiadanie powinno zawierać:

  • co działo się wcześniej
  • co dzieje się teraz
  • co wydarzy się później
  • co myślą bohaterowie historii

Test CAT dla dzieci służy szczególnie do określenia popędów, mechanimów obronnych, określenia stosunków interpersonalnych. Test Apercepcji Tematycznej dla dzieci przeznaczony jest do diagnozy osobowości i analizy rozwoju dziecka.

Apercepcyjny Test dla dzieci Robertsa – RATC

RATC składa się z dwóch, częściowo pokrywających się, zestawów 16 tablic, z których jeden przeznaczony jest dla chłopców, a drugi dla dziewczynek. Obrazki pokazane na tablicach przedstawiają różne sytuacje interpersonalne pomiędzy dziećmi i dorosłymi lub też samymi dziećmi. Test Apercepcyjny Robertsa ocenia się na podstawie skali problemów, z którymi dzieci najczęściej są zgłaszane do poradni. Test zawiera jasno sformułowane instrukcje, które pozwalają dość obiektywnie oceniać odpowiedzi dzieci.

TEMAS Tell me a story test psychologiczny

Test Tell me a Story – TEMAS

Test z 1988 r. Służy do badania właściwości poznawczych, emocjonalnych i osobowościowych dzieci od pięciu do 18 lat. TEMAS obejmuje dwa równoległe zestawy kolorowych tablic, jeden przeznaczony dla mniejszości etnicznych, a drugi dla dzieci białych. Test ułatwia werbalizację i pobudza do opowiadania historii dotyczących wyborów po między sprzecznymi celami, takimi jak np. natychmiastowa i odroczona gratyfikacja.

Test zdań niedokończonych Rottera test psychologiczny

Testy zdań niedokończonych J. Rottera

Test projekcyjny, w którym zadaniem osoby badanej jest dokończenie wcześniej przygotowanych zdań. Następnie uzyskane w ten sposób dane są analizowane jakościowo i ilościowo. Treści ujawnione w teście mogą stać się tematem do pogłębionej dyskusji, mogą być też potraktowane jako projekcja nieświadomych treści. Osoba badana nie powinna analizować lub zastanawiać się podczas udzielania odpowiedzi. Powinna mówić to co pierwsze przychodzi  jej na myśl. Zdania, które osoba pozostawia puste, mogą dotyczyć konfliktowych lub trudnych dla osoby badanej aspektów

Test zdań niedokończonych Rottera składa się z trzech części: dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Test ten był stosowany do wykrywania jednostek nieprzystosowanych, które należy objąć pomocą terapeutyczną. Test zdań niedokończonych Rottera przeznaczony jest do badania indywidualnego lub grupowego. Średni czas wypełnienia testu to ok. 30 min. Badanymi mogą być osoby w każdym wieku pod warunkiem, że są w stanie zrozumieć instrukcję i uzupełnić zdania.

Test zdań niedokończonych Rottera wykorzystywany jest porównań grupowych, selekcji kandydatów do prac wymagających opanowania i odpowiedzialności, diagnozy osobowości i badań przesiewowych.

Test psychologiczny Rosenzweiga

Test obrazkowy frustracji Rosenzweiga

Badanemu przedstawia się serię rysunków, na których jedna z osób frustruje inną lub zwraca uwagę na jakieś frustrujące okoliczności. Badany wpisuje w pustym polu odpowiedź osoby poddawanej frustracji. Test Obrazkowy Frustracji Rosenzweiga posiada różne wersje przeznaczone dla osób dorosłych, powyżej czternastego roku życia, dla dzieci od czterech do 13 lat oraz dorastającej młodzieży od 12 do 18 lat.

Ze względu na kierunek agresji, reakcje mogą być oceniane jako ekstra-agresywne czyli skierowane na zewnątrz na swoje otoczenie. Innym kierunkiem są reakcje autoagresywne, czyli skierowane do wewnątrz na siebie samego oraz unikowe, czyli nieagresywne które stanowią próbę zignorowania lub uniknięcia sytuacji.

Podczas oceny testu Rosenzweiga porównuje się procenty odpowiedzi należących do każdej z powyższych kategorii z procentami normatywnymi. Test Obrazkowy Frustracji Rosenzweiga dobrze nadaje się do analiz statystycznych w większym stopniu niż inne techniki projekcyjne, ponieważ jest bardziej ustrukturalizowany i posiada bardziej obiektywny system oceny wyników.

Jak się czujesz? – STAIC

Kwestionariusz do badania neurotyczności i kłamstwa wśród dzieci 9-16 lat. STAIC składa się z 40 pytań badających niepokój oraz 9 pytań badających skalę kłamstwa. Czas badania jest nieograniczony. STAIC przeznaczony jest do badania indywidualnego oraz grupowego.

Skala neurotyczności wyraża się w niepokoju, zmartwieniach, lękliwości, toksycznych myślach oraz neurotycznych objawach psychosomatycznych. Natomiast Skala kłamstwa pozwala stwierdzić czy dziecko odpowiadało szczerze czy też zatajało informacje.

Test stosunków szkolnych

Test Stosunków Szkolnych – TSS

Jest to test projekcyjny, bardzo często używany w polskich szkołach. Na zestaw testowy składa się podręcznik oraz pomoce. Obrazki przedstawiają różne sytuacje związane ze szkołą. W arkuszu ocen zapisujemy co osoba badana powiedziała na temat poszczególnych obrazków.

Autorem testu stosunków szkolnych jest Elżbieta Zwierzyńska. Test został wydany w 2000r. Głównym przeznaczeniem testu stosunków szkolnych jest praca psychologa szkolnego. TSS jest pierwszym tego typu narzędziem opracowanym dla potrzeb polskiego poradnictwa psychologicznego.

TSS powstał z użyciem materiałów istniejących już testów percepcyjnych min. Test apercepcji szkolnej Thomsona i Sonesa oraz test lęków szkolnych Husselina.

Test stosunków szkolnych jest specyficzną metodą diagnozy środowiska szkolnego dziecka. Dziecko widząc obrazek, projektuje swoje doświadczenia związane ze szkołą. Pozwala to na dokonanie diagnozy przez filtr subiektywnego odbioru środowiska przez ucznia, dzięki projekcyjnemu charakterowi testu.

Celem TSS jest badanie posiadanego przez dziecko obrazu stosunków międzyludzkich w sytuacjach związanych ze szkolnym uczeniem się. Test przeznaczony jest do badania relacji interpersonalnych związanych z nauką dzieci. Obraz tych relacji pozwala na orzekanie na temat reprezentacji poszczególnych postaci uczestniczących sytuację uczenia się, mających miejsce w szkole i domu rodzinnym dziecka.

Mówimy tu o reprezentacjach nauczyciela i komplementarnej w stosunku do niej reprezentacji ucznia, reprezentacji matki i odnoszącej się do niej reprezentacji dziecka, natomiast relacje między dziećmi tworzą reprezentację kolegów.

Test Stosunków Szkolnych – Zastosowanie

Test stosunków szkolnych przeznaczony jest do badania dzieci w wieku od 10 do 14 lat. Test należy wykonywać w badaniach indywidualnych. Czas badania testem wynosi około 30 min i składa się z 12 plansz. Na każdej z plansz znajduje się jedna czarno-biała ilustracja przedstawiająca dzieci bądź dziecko w obecności osoby dorosłej lub bez niej w różnych sytuacjach związanych z uczeniem się szkolnym.

Test stosunków szkolnych ujawnia informacje na temat emocji dziecka związanych z sytuacjami szkolnymi bada oddziaływanie rekacji:

  • nauczyciel-uczeń,
  • uczeń-nauczyciela,
  • matka-dziecko,
  • dziecko-matka,
  • dziecko-dziecko.

Test Stosunków Szkolnych łączy w sobie zalety testów projekcyjnych i psychometrycznych. Wydobywa z podświadomości stłumione uczucia i cechy osobowści, a

Test Stosunków Szkolnych – Analiza

Analiza i interpretacja testu stosunków szkolnych polega na prześledzeniu tematyki układanych przez dziecko opowiadań pod kątem jej typowości, ale też oznaczenie jej postaci, pominięcie postaci, wprowadzenie lub nie wprowadzenie akcji. Należy zwrócić szczególną uwagę na opowiadania które są nietypowe, zachowanie dziecka, nie logiczne i dziwne sformułowania itd.

Podstawowym założeniem tego rodzaju analizy materiału projekcyjnego jest przyjęcie, iż osoba badana układa opowiadanie o sobie samej. Pierwszą czynnością podczas analizy opowiadań jest wyłonienie ich bohatera, czyli postaci, wokół której ogniskuje się akcja opowiadania. Dalsze kroki skupiają się na przeniesieniu wniosków, przy zastosowaniu nie zawsze jasnych reguł interpretacyjnych, sposoby bohatera na autora opowiadania.

Należy zwrócić uwagę czy postać dziecka spełnia rolę bohatera literackiego. Podczas analizy i interpretacji testów stosunków szkolnych bardzo ważnym wskaźnikiem identyfikacji badanego z daną osobą jest forma językowa. Niekiedy historyjki są układane w pierwszej osobie, a także bohaterowi jest nadawany imię. Zanim przystąpimy do badania testem stosunków szkolnych, powinniśmy mieć informacje na temat sytuacji szkolnej badanego.

Test swobodnych skojarzeń Kenta-Rosanoffa

Test służący jako narzędzie do badania procesów myślenia. Procedura badania testem swobodnych skojarzeń polega na tym, że badanemu przedstawia się serię niepowiązanych ze sobą słów, polecając mu reagowanie na każde z nich pierwszym słowem przychodzącym na myśli.

Zastosowanie metody skojarzeń słownych klinikach rozwinęło się za przyczyną psychoanalizy, choć stosowali ją również psychiatrzy o innej orientacji teoretycznej. Największy wkład w systematyczny rozwój testu skojarzeń słownych wniósł Carl Gustav Jung. Dobierał on słowa-hasła w taki sposób, by reprezentowały powszechne „kompleksy emocjonalne”, a reakcję analizował biorąc pod uwagę czas reakcji, treść odpowiedzi, fizyczna ekspresją napięcia emocjonalnego.

Kent i Rosanoffa traktowali test swobodnych skojarzeń jako narzędzie przesiewowe, stosując całkowicie obiektywnie system oceny wyników. Stosowali oni słowa-hasła, które wywołują u ludzi takie same skojarzenia np. na słowo „stół” ludzie odpowiadają „krzesło”.

Opracowano zestaw tabel częstości – po jednej dla każdego słowa hasła pokazujących ile razy każdą odpowiedź pojawiła się w próbie 1000 normalnych osób dorosłych. Obliczając wynik osobie badanej w teście, określa się na podstawie wartości w frekwencyjnych jej odpowiedzi – wskaźnik powszechności.

Poprzez porównanie psychotyków i osób normalnych, okazało się, że psychotycy uzyskują niższy wskaźnik powszechności. Wykorzystanie techniki skojarzeń słownych w diagnozie malało w miarę jak uświadomiono sobie, że częstość odpowiedzi zależy także od wieku, pozycji społecznej ekonomicznej, wykształcenia, środowiska regionalnego i kulturowego oraz innych czynników.

Test swobodnych skojarzeń został udoskonalony i zmieniony na test uzupełniania zdań.

EMP Arnold Bruhn - Metoda wczesnych wspomnień

Metoda wczesnych wspomnień Bruhna EMP

Powstała w 1989 r. Jest narzędziem typu „papier i ołówek”, przeznaczonym do samobadania, dostarczającym 21 wspomnień autobiograficznych całego życia, a nie tylko z dzieciństwa. Badania autobiograficne są głównym tematem rozważań w psychologii dynamicznej od czasów Zygmunta Freuda. Metoda ta pozwala zrozumieć wpływ powtarzająych się nawyków z dzieciństwa w późniejszym życiu.

Część pierwsza wymaga sześciu spontanicznych wspomnień, ograniczonych określonymi ramami czasowymi (pięć najwcześniejszych wspomnień jedną szczególnie ważne wspomnienie z tego życia). Część druga obejmuje 15 określonych „ukierunkowanych” wspomnień, dotyczących różnorodnych zdarzeń i dziedzin życia, które mogą być ważniejsze z tego punktu widzenia (np. wspomnienie tematyczne, wspomnienie pierwszej kary, najszczęśliwsze wspomnienie).

Obok opisu każdego wspomnienia EMP dostarcza także danych dotyczących jasności, zabarwienia emocjonalnego, znaczenia i różnych innych elementów wspomnień. Bruhn uważa, że wspomnienia określonych zdarzeń to historie, albo metafory, które odzwierciedlają świadomą lub intuicyjną wiedzę, jaką ludzie wynieśli ze swoich doświadczeń życiowych.

Twierdzi również, że historie te są często niedokładne i zniekształcone, ale ich wiarygodność nie jest istotna z klinicznego punktu widzenia. Wartość EMP tkwi w zdolności odkrywania aktualnego niepokoju, postaw, przekonań i stanów emocjonalnych. W poznawczo-percepcyjnej teorii Arnolda Bruhna, wspomnienia są kluczem do zrozumienia osobowości.

Bruhn spostrzega wspomnienia jako złożone zjawiska psychologiczne, których wyjaśnienia może wymagać odwoływania się do różnych modeli teoretycznych i w konsekwencji do różnych systemów oceny. Bruhn i jego współpracownicy uzyskali obiecujące dane przy zastosowaniu systemów oceny opracowanych z myślą o przewidywaniu skłonności do dokonywania przestępstw i do przemocy. Autor EMP uważa, że wspomnienia to historie lub metafory, które odzwierciedlają świadomą lub intuicyjną wiedzę jaką ludzie wynieśli ze swoich doświadczeń.

Test Szondiego

Test Szondiego

Test projekcyjny stworzony w XX wieku przez węgierskiego psychiatrę Leopolda Szondiego. Test składa się z sześciu serii zawierających po osiem fotografii twarzy. W każdej serii badany wybiera dwie najbardziej i dwie najmniej sympatyczne dla niego twarze. Dokonywane wybory mają świadczyć o zaspokojonych i niezaspokojonych potrzebach i popędach.

Test Bajek TFF test psychologiczny dla dzieci poznaj siebie

Test bajek – FTT

Test FTT przedstawia postacie ze znanych bajek. Zadaniem dziecka jest odpowiedzenie na pytania związane z ilustracjami np. co dana postać myśli, co czuje, dlaczego tak się zachowuje, co mogłaby zrobić. Test bajek Luizy Despert polega na dokończeniu przez dziecko historyjki. Test bajek jest testem projekcyjnym bazującym na psychoanalizie i teorii relacji z obiektem.

Przeznaczony dla dzieci od 6-12 lat. Badania przeprowadzane są indywidualnie. Czas trwania badania Testem Bajek to około 45 minut. Test służy do:

  • oceny osobowości dziecka
  • diagnozy relacji w rodzinie
  • diagnozy dominujących potrzeb i mechanizmów obronnych

Test Bajek bada uczucia takie jak zazdrość, agresja i przemoc, a także seksualność czy relację matka-dziecko. Test bajek składa się z 21 ilustracji przedstawiających postacie ze znanych bajek. Zadaniem dziecka jest odpowiedzenie na pytania dotyczące tego o czym myśli wskazana postać na obrazku, jak się czuje, co zamierz zrobić itd. Test bajek analizuje łącznie 29 wskaźników osobowości. Test bajek stosowany jest do analizy takich zmiennych jak:

  • obraz siebie
  • agresja
  • potrzeba ochrony, aprobaty
  • mechanizmy obronne
  • lęk

scenotest poznaj siebie test psychologiczny dla dzieci test projekcyjny

Scenotest

Materiałem jest zestaw lalek i akcesoriów, które są wykorzystywane przez osoby badane do budowania sceny traktowanej jako projekcja wewnętrznych przeżyć badanego. Badacz mówi dziecku np. pobaw się w dom. Pozwala to na poznanie środowiskowych warunków życia dziecka, jego stosunku do rodziców, rodzeństwa oraz innych osób z otoczenia. Scenotest to projekcyjna metoda diagnostyczna służąca do zobrazowania całościowej struktury osobowości.

W badaniu testem stosuje się narzędzia w postaci lalek, klocków i akcesoriów. Badanie scenotestem polega na tym, że dziecko ma za zadanie utworzyć scenkę z udziałem lalek. Scenotest nie zawiera ograniczeń czasowych. Wykorzystywane narządzia są traktowane jako projekcja wewnętrznych przeżyć badanego.

Scenotest wykorzystywany jest w:

  • poradnictwie wychowawczym
  • diagnozie nerwic
  • badaniach naukowych
  • terapii
  • okreslaniu struktury osobowości i relacji z otoczeniem

Test postaci ludzkiej

Test rysunku Postaci Ludzkiej Goodenough-Harrisa jest narzędziem często wykorzystywanym do badania podstawowych procesów poznawczych zwłaszcza u dzieci młodszych w wieku 6-14 lat. Charakteryzuje go proste polecenie: narysuj postać kobiety oraz mężczyzny. Pojęcie ludzkiej postaci traktowane jest w tym teście jako wskaźnik pojęć przyswojonych przez dziecko. Jeżeli dziecko narysuje postać ludzką z dużą ilością szczegółów to można wnioskować, że dziecko rozwija się prawidłowo pod względem poznawczym i przejawia dobry poziom inteligencji.

Test postaci ludzkiej służy do diagnozowania inteligencji oraz poziomu inteligencji u dzieci. Podczas oceny rysunku nie bierze się pod uwagę zdolności artystycznych, a jedynie określone skale. Istnieje ponad 50 kryteriów oceny wyników testu. Wynik testu jest odzwierciedleniem nie tylko rozwoju intelektualnego dziecka, ale również rozwoju społecznego. Test postaci ludzkiej, może być wykorzystywany do badania osobowości, defektów charakteru, przystosowania oraz przestępczości.

Test Drzewa Charles Koch

Test Drzewa – Charles Koch

Test Drzewa jest metodą projekcyjną. Autor testu uważa, że obrazu drzewa nie da się wytworzyć dowolnie w każdej chwili, a jego kształt nie jest dowolny. Test rysunku drzewa stanowi niejako syntezę spostrzeżeń człowieka,  obrazów tkwiących w pamięci oraz ich stylizację. Jest to odzwierciedlenie cech osobowości bez udziału świadomości.

Znaki i symbole, które mogą pojawić się w rysunku drzewa, mogą być drobną próbką możliwych interpretacji, ale mogących dać ogólne wyobrażenie o tworzeniu hipotez na temat badanego. Wykonanie zadania w teście odbywa się według następującej instrukcji: „ Proszę, narysuj drzewo owocowe tak dobrze, jak tylko potrafisz”. Interpretację gotowych rysunków Koch proponuje przeprowadzać według licznych kryteriów, tworzących pewien system. Jedno z nich to tzw. „ogólne wrażenie”, obejmujące:

  • stopień wyrazistości (braku wyrazistości),
  • dynamiczność (statyczność ),
  • uporządkowanie (lub nieuporządkowanie),
  • charakter nastroju (pogodny lub ponury),
  • bogactwo (ubóstwo) dodatkowych elementów.

Ponadto do interpretacji brane są pod uwagę także inne czynniki jak: korzeń, gałęzie, podstawa pnia, korona drzewa itd. Inne elementy oceny to min. oryginalność, owoce, liście, wysokość drzewa etc. Wszystkie kryteria pozwalają ustalić min. punkt ego, dojrzałość społeczną i emocjonalną oraz inne aspekty osobowości.

Test rysunku rodziny

Test Rysunku Rodziny

Test służy do badania relacji rodzinnych oraz bada uświadomione i nieuświadomione sposoby radzienia sobie z sytuacjami trudnymi. Prosimy badanego, żeby narysował jakąś rodzinę: “Narysuj rodzinę” lub „Wyobraź sobie rodzinę i narysuj ją”. Jeżeli badany pyta jaka to ma być rodzina, np. czy własna? Odpowiadamy, że wszystko jedno. Wyjaśniamy, że może rysować wszystko co chce: osoby, zwierzęta, przedmioty.

Podczas interpretacji Testu Rysunku Rodziny bierzemy pod uwagę interpretację treści, projekcję konfliktów rodzinnych oraz aspekt formalny rysunku. Następnie interpretujemy poszczególne fragmenty rysunku min. elementry graficzne, symbolikę barw, rozmieszczenie rysunku w przestrzeni, czas spędzony na rysowanie osób, ilość szczegółów itd. Test Rysunku Rodziny wskazuje na relacje między członkami rodziny, ich znaczenie oraz wiele innych aspektów.

Skala Jawnego Niepokoju – Jaki jesteś?

Kwestionariusz psychologiczny składający się z 50 pytań w tym 40 pytań dotyczących niepokoju oraz 9 pytań dotyczących kłamstwa oraz 1 pytanie kontrolne. Test służący do badania dzieci w wieku 9-16 lat. Test Jak się czujesz? Przeznaczony jest do badań indywidualnych oraz grupowych.

Jest to test samoopisowy. Test w Skali Nieurotyczności bada niepokoje, zmartwienia, lękliwość oraz troski. Natomiast Skala Kłamstwa mierzy na ile osoba badana stara się pokazać w dobrym świetle i czy odpowiada szczerze na pytania.

Arkusz Zachowania Ucznia

Narzędzie do badania dzieci w wieku 6-15 lat. Pozwala na ocenę 50 cech jawnego zachowania się, dotyczących pięciu czynników, które dają się zdefiniować w kategoriach przystosowania społecznego. AZU bada motywację do nauki szkolnej, zachowania antyspołeczne, przyhamowanie, uspołecznienie oraz zachowania seksualne.

Arkusz składa się z czterech części, z których pierwszą i drugą wypełnia nauczyciel, trzecią – lekarz szkolny, a czwartą – psycholog. Część pierwszą stanowi charakterystyka ucznia. Część drugą stanowi charakterystyka środowiska rodzinnego. Część trzecia dotyczy rozwoju fizycznego i stanu zdrowia. Ostatnia, czwarta część jest zbiorczym zestawieniem ocen według kluczy.

Nastroje i Humory

Kwestioneriusz zawiera 100 pytań i bada natężenie 8 podskal. Nastroje i Humory mierzy:

  • napastliwość fizyczną,
  • napastliwość słowną,
  • napastliwość pośrednią,
  • negatywizm,
  • podejrzliwość,
  • urazę,
  • drażliwość,
  • poczucie winy.

Test służy do badania młodzieży w wieku 12-14 lat. W teście przyjmuje się punktację 0,1,2. Kwestionariusz przeznaczony jest do badań indywidualnych oraz grupowych. Średni czas badania nie przekracza 20 minut.

SEG – Skala Espresji Gniewu

Test służący do badania ukierunkowania gniewu. Składa się z 20 stwierdzeń, które badają czy agresja kierowana jest na zewnątrz czy do do wewnątrz – odpowiednio po 10 stwierdzień. Skala służy do mierzenia gniewu nie związanego bezpośrednio z daną sytuacją, a odnosi się do ogólnych sytuacji i reakcji. Badania SEG można wykonywać u osób w wieku 11-17 lat. Odpowiedzi na pytania są udzielane w pięciostopniowej skali od 1-5, oznaczającej “nigdy”, “zawsze” itd. Im większy wynik, tym wyższe nasilenie gniewu.

Odpowiednie warunki badania

Prócz rezultatu liczbowego uzyskanego w teście, uwzględnia się również dane uzyskane uzyskane na podstawie obserwacji zachowania osób badanych. Obserwując zachowanie badanych, możemy zaobserwować takie czynniki jak; objawy zdenerwowania, pobudzenia nerwowego, braku zainteresowania lub złego samopoczucia co może wpływać modyfikująco na rezultat badania.

Podczas przeprowadzania testu, należy zapewnić osobom badanym odpowiednie warunki:

  • dobra słyszalność i  widzialność
  • zapewnienie ciszy
  • wyjaśnienie wszelkich wątpliwości przed rozpoczęciem badania
  • zadbanie o odpowiednie przygotowanie osoby badanej np. okulary, dobre samopoczucie
  • wyjaśnienie wątpliwości dotyczących wypełniania testu
  • odpowiadanie zgodnie z rzeczywistością

Gdzie dostać testy psychologiczne

  • pracownia psychometryczna
  • practest.pl
  • Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego

Aby dokonać zakupu testów psychologicznych, należy posiadać dyplom ukończenia studiów psychologicznych.