Problem niepłodności dotyczy co piątej osoby w wieku rozrodczym w Polsce, a na świecie zmaga się z nim 60–80 milionów par. Oznacza to, że diagnostykę musi przejść co piąta para starająca się o dziecko.
Czym jest niepłodność i jakie są jej przyczyny?
Niepłodność to niemożność zajścia w ciążę kliniczną przez minimum 12 miesięcy regularnego współżycia bez antykoncepcji. U kobiet najczęstsze przyczyny to nieprawidłowości w funkcjonowaniu jajników (np. zespół policystycznych jajników), niedrożność lub zrosty jajowodów, patologie macicy (mięśniaki, polipy, wady anatomiczne) oraz endometrioza. U mężczyzn dominują nieprawidłowości nasienia (za mała liczba plemników, ich niska ruchliwość lub wady budowy) oraz zaburzenia erekcji i ejakulacji.
Skutki niepłodności wykraczają poza bezdzietność – to również napięcia w relacji, wyższe ryzyko rozpadu związku oraz zwiększone ryzyko depresji i innych trudności psychicznych.
Jakie badania wykonuje się u kobiet?
Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego zaleca się dokładny wywiad medyczny, badanie fizykalne i ginekologiczne, testy hormonalne (FSH, LH, TSH, prolaktyna, hormony płciowe, czasem AMH) oraz badania obrazowe – USG, USG 3D, histeroskopię, sono-HSG lub HyCoSy/HyFoSy, które pozwalają ocenić kondycję macicy, jajników i jajowodów.
Ważna jest również diagnostyka DNA obejmująca badanie kariotypu (cytogenetyczne), badanie KIR oraz badanie HLA-C.
Jakie badania wykonuje się u mężczyzn?
Podstawą jest badanie nasienia oraz badania hormonalne, np. poziomu testosteronu. W wybranych przypadkach zleca się też posiew bakteriologiczny, fragmentację DNA plemników oraz badanie stresu oksydacyjnego, czyli poziomu wolnych rodników. Badania DNA obejmują kariotyp, CFTR, AZF oraz HLA-C.
Niezależnie od diagnostyki specjalistycznej oboje partnerzy powinni wykonać podstawowe badania laboratoryjne: morfologię, analizę moczu, próby wątrobowe oraz oznaczenie stężenia wybranych pierwiastków.
Kiedy warto wykonać testy DNA?
Głównym wskazaniem jest 12 miesięcy nieudanych starań o ciążę, a także nieudane próby in vitro, kilka samoistnych poronień lub sytuacja, gdy inne badania nie wykazały nieprawidłowości u żadnego z partnerów. Wcześniejszej diagnostyki genetycznej nie warto odkładać przy wieku kobiety powyżej 35 lat, zaburzeniach rytmu krwawień lub podejrzeniu patologii układu rozrodczego.
Jak przygotować się do pierwszej wizyty?
Lekarz zapyta o historię miesiączkowania, okres starań o dziecko, stosowaną wcześniej antykoncepcję, przebieg wcześniejszych ciąż, przyjmowane leki, styl życia, choroby przewlekłe i zakaźne, przypadki niepłodności w rodzinie oraz dotychczasową dokumentację medyczną. Przed wizytą, w związku z możliwym badaniem nasienia, wskazane jest powstrzymanie się od stosunków przez 2–7 dni. Kobieta otrzyma zalecenia dotyczące badań w konkretnych momentach cyklu.
Kompleksowa diagnostyka niepłodności – od pierwszej konsultacji, przez panel badań genetycznych i hormonalnych, po wdrożenie leczenia – prowadzona jest we wrocławskiej klinice VitMeUp.
Materiał zewnętrzny
